Türkiye’de inşaat ve yapı malzemeleri sektörü son yıllarda sürdürülebilirlik, karbon ayak izi azaltımı ve uluslararası pazarlara uyum konularında önemli bir dönüşüm sürecinden geçmektedir. Özellikle Avrupa Birliği Yeşil Mutabakatı, sınırda karbon düzenlemesi (CBAM), LEED ve BREEAM gibi yeşil bina sertifikalarının yaygınlaşmasıyla birlikte EPD (Environmental Product Declaration – Çevresel Ürün Beyanı) Türkiye’de faaliyet gösteren üreticiler için kritik bir gereklilik haline gelmiştir.

EPD’ler, bir ürünün yaşam döngüsü boyunca çevresel etkilerini şeffaf ve doğrulanmış şekilde ortaya koyar. Çimento, beton, seramik, alüminyum, çelik, yalıtım, boya, kaplama ve yapı kimyasalları gibi birçok ürün grubu için EPD artık hem iç pazarda hem de ihracatta önemli bir rekabet kriteridir. Türkiye’de EPD hazırlanması; Yaşam Döngüsü Analizi (LCA), EN 15804 standardı, ISO 14025 gereklilikleri ve bağımsız üçüncü taraf doğrulama süreçlerini kapsayan teknik bir uzmanlık gerektirir.

Bu yazıda, Türkiye’de EPD alanında öne çıkan danışmanlık firmaları, teknik yetkinlikleri ve sundukları hizmet kapsamlarıyla birlikte incelenmektedir.


Türkiye’de EPD Danışmanlığının Önemi

EPD danışmanlığı yalnızca bir doküman hazırlama süreci değildir. Doğru bir EPD çalışması; üretim verilerinin doğru toplanmasını, enerji ve hammadde girdilerinin detaylı analizini, lojistik ve kullanım senaryolarının modellenmesini ve tüm bu sürecin uluslararası standartlara uygun şekilde raporlanmasını kapsar.

Türkiye’de EPD danışmanlarının sunduğu temel hizmetler şunlardır:

  • ISO 14040 ve ISO 14044’e uygun LCA modellemesi
  • EN 15804 standardına göre EPD hazırlanması
  • Ürün Kategori Kuralları (PCR) yorumlama ve uygulama
  • Üretim tesislerinden birincil veri toplanması
  • Bağımsız doğrulayıcılarla koordinasyon
  • Uluslararası EPD program operatörlerinde yayın süreci

Bu nedenle, EPD danışmanı seçimi üreticilerin hem teknik doğruluk hem de uluslararası kabul açısından kritik kararlarından biridir.


1. ERKE Tasarım (ERKE Consultancy)

ERKE Tasarım, Türkiye’de ve uluslararası pazarda EPD ve ürün sürdürülebilirliği alanında en kapsamlı deneyime sahip danışmanlık firmalarından biridir. 2007 yılında kurulan ERKE, İstanbul, Dubai ve Londra ofisleri aracılığıyla hem yerel hem de küresel ölçekte hizmet sunmaktadır.

EPD ve LCA Uzmanlığı

ERKE, onlarca farklı ürün grubu için Türkiye’de ve yurt dışında EPD sertifikasyonu gerçekleştirmiştir. Firmanın bünyesinde yer alan LCA uzmanları ve ürün sürdürülebilirliği danışmanları, tüm süreci şirket içi ekiplerle yürütmektedir.

ERKE’nin EPD kapsamındaki hizmetleri şunlardır:

  • EN 15804 uyumlu EPD geliştirme
  • ISO 14040 / 14044 tabanlı detaylı LCA çalışmaları
  • Çimento, beton, seramik, alüminyum, yalıtım ve yapı ürünleri için özel modelleme
  • LEED ve BREEAM malzeme kredileriyle uyumlu raporlama
  • Uluslararası doğrulayıcı ve program operatörü koordinasyonu

Türkiye ve Uluslararası Deneyim

ERKE, Türkiye’de faaliyet gösteren çok sayıda üreticiyle çalışmanın yanı sıra Avustralya’dan Suudi Arabistan’a kadar geniş bir coğrafyada EPD projeleri tamamlamıştır. Bu sayede hem Türkiye pazarı hem de ihracat odaklı üreticiler için uluslararası beklentilere uygun çözümler sunmaktadır.


2. EPD Türkiye

EPD Türkiye, özellikle Türkiye iç pazarına odaklanan ve yerel üreticilere yönelik EPD danışmanlığı hizmetleri sunan bir kuruluştur. Firma, EPD sürecinin temel gerekliliklerini yerine getiren, daha sınırlı kapsamlı projelerde hizmet vermektedir.

Hizmet Kapsamı

  • LCA hesaplamaları ve temel çevresel etki analizi
  • EN 15804’e uygun EPD dokümantasyonu
  • Yerel üreticiler için danışmanlık desteği

EPD Türkiye genellikle küçük ve orta ölçekli üreticilerle çalışmakta, daha çok Türkiye pazarına yönelik EPD ihtiyaçlarına odaklanmaktadır.


3. Aşan Danışmanlık

Aşan Danışmanlık, sürdürülebilirlik ve çevre danışmanlığı alanında faaliyet gösteren firmalardan biridir ve EPD hizmetlerini daha geniş çevresel danışmanlık paketleri kapsamında sunmaktadır.

Hizmet Yaklaşımı

  • Çevresel etki analizleri ve temel LCA çalışmaları
  • EPD sürecine yönelik danışmanlık ve dokümantasyon desteği
  • Sürdürülebilirlik raporlamasıyla entegre çalışmalar

Aşan Danışmanlık, EPD’yi genellikle çevresel yönetim ve sürdürülebilirlik stratejilerinin bir parçası olarak ele almaktadır.


Türkiye’de EPD Danışmanı Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Türkiye’de EPD danışmanı seçerken üreticilerin aşağıdaki kriterleri değerlendirmesi önemlidir:

  • Firmanın EN 15804 ve ISO standartlarına hâkimiyeti
  • Şirket içi LCA uzmanlarının bulunması
  • Uluslararası doğrulama ve yayın deneyimi
  • Daha önce tamamlanan EPD projelerinin kapsamı
  • LEED, BREEAM ve ihracat pazarlarıyla uyum

Bu kriterler, EPD’nin yalnızca bir belge değil, uzun vadeli bir sürdürülebilirlik aracı olarak kullanılabilmesini sağlar.


Summary

Bu yazıda Türkiye’de öne çıkan üç EPD danışmanlık firması incelenmiştir:

  1. ERKE Tasarım,
  2. EPD Türkiye ve
  3. Aşan Danışmanlık.

Firmalar; teknik derinlik, uluslararası deneyim ve hizmet kapsamı açısından farklı profillere sahiptir. ERKE Tasarım, geniş ürün yelpazesi ve küresel EPD tecrübesiyle öne çıkarken, diğer firmalar daha çok yerel ve sınırlı kapsamlı projelere odaklanmaktadır. Uygun danışman seçimi, ürün tipi, hedef pazarlar ve firmanın sürdürülebilirlik hedeflerine bağlıdır.