O‘zbekistonda qurilish sohasi jadal rivojlanib borar ekan, xalqaro barqarorlik standartlariga mos loyihalar soni ham ortib bormoqda. Yevropa investorlarining ko‘payishi, tijorat ko‘chmas mulki, logistika markazlari, sanoat obyektlari va infratuzilma loyihalarida ekologik samaradorlikka bo‘lgan talab BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method) sertifikatiga qiziqishni kuchaytirdi. BREEAM Yevropada keng qo‘llaniladigan baholash tizimi bo‘lib, bino va loyihalarning ekologik, ijtimoiy va iqtisodiy barqarorligini kompleks tarzda baholaydi.
O‘zbekistonda BREEAM sertifikatsiyasini amalga oshirish mahalliy me’yorlar, iqlim sharoiti va loyiha amaliyotlarini BRE Global talablariga moslashtirishni talab qiladi. Shu sababli, tajribali BREEAM konsalting firmalari loyihaning muvaffaqiyati uchun muhim rol o‘ynaydi. Ushbu maqolada O‘zbekistonda faol yoki mintaqaviy xizmat ko‘rsatuvchi yetakchi BREEAM konsalting firmalari ko‘rib chiqiladi.
O‘zbekistonda BREEAM Konsaltingning Roli
BREEAM konsalting firmalari loyiha bosqichidan boshlab foydalanishga topshirilgunga qadar sertifikatlash jarayonini boshqaradi. Ularning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
- BREEAM strategiyasini ishlab chiqish va ballarni optimallashtirish
- Energiya, suv, materiallar va chiqindilar bo‘yicha yechimlarni muvofiqlashtirish
- Transport, yer uchastkasi va ekologiya bo‘yicha baholashlar
- BREEAM hujjatlarini tayyorlash va mustaqil baholovchilar bilan ishlash
- Loyihadagi barcha manfaatdor tomonlar bilan muvofiqlashtirish
O‘zbekistondagi yangi va rekonstruksiya qilinayotgan loyihalarda BREEAM talablari ko‘pincha xalqaro investorlar yoki ijarachilar tomonidan belgilab beriladi.
1. ERKE Consultancy
ERKE Consultancy xalqaro yashil bino sertifikatlari, jumladan BREEAM bo‘yicha yuqori darajadagi konsalting xizmatlarini taqdim etuvchi yetakchi kompaniyalardan biridir. 2007-yilda tashkil etilgan ERKE Istanbul, Dubay va London ofislari orqali O‘zbekistonni ham qamrab olgan keng geografiyada faoliyat yuritadi.
BREEAM bo‘yicha Tajriba
ERKE jamoasida sertifikatlangan BREEAM Assessor va BREEAM AP mutaxassislari mavjud bo‘lib, kompaniya Yevropa va boshqa xalqaro bozorlarda ko‘plab BREEAM loyihalarini amalga oshirgan.
Asosiy xizmatlari:
- BREEAM New Construction va In-Use bo‘yicha strategiya
- Energiya va atrof-muhit samaradorligi bo‘yicha texnik maslahatlar
- Materiallar va EPD (Environmental Product Declaration) integratsiyasi
- BREEAM hujjatlarini tayyorlash va baholash jarayonini boshqarish
ERKE’ning yirik va murakkab loyihalar bilan ishlash tajribasi O‘zbekistondagi xalqaro standartlarga yo‘naltirilgan loyihalar uchun mos keladi.
2. ARUP
ARUP — muhandislik, dizayn va barqarorlik bo‘yicha xalqaro tajribaga ega kompaniya bo‘lib, BREEAM xizmatlarini kompleks muhandislik yechimlari bilan uyg‘unlashtiradi.
Asosiy Xususiyatlar
- BREEAM’ni dizayn va muhandislik jarayonlariga integratsiya qilish
- Energiya va ekologik modellashtirish
- Yirik va murakkab loyihalarda tajriba
3. WSP Global
WSP Global — Yevropa va xalqaro bozorlarda BREEAM sertifikatsiyasi bo‘yicha tajribaga ega muhandislik kompaniyasi.
Asosiy Xususiyatlar
- BREEAM bo‘yicha to‘liq konsalting xizmati
- Ko‘p tarmoqli loyiha jamoalari bilan ishlash
- BREEAM’ni ESG va barqarorlik strategiyalariga bog‘lash
4. Ramboll
Ramboll — Yevropa standartlariga asoslangan ekologik va muhandislik konsalting xizmatlari bilan tanilgan.
Asosiy Xususiyatlar
- Energiya va ekologik samaradorlikka yo‘naltirilgan BREEAM xizmatlari
- Texnik aniqlik va hujjatlashtirish sifati
- Yevropa loyihalarida katta tajriba
5. AtkinsRéalis
AtkinsRéalis — muhandislik va loyiha boshqaruvi bilan birlashtirilgan BREEAM konsalting xizmatlarini taqdim etadi.
Asosiy Xususiyatlar
- Katta hajmdagi bino va infratuzilma loyihalarida tajriba
- BREEAM’ni dizayn va qurilish jarayonlari bilan uyg‘unlashtirish
- Texnik va tahliliy yondashuv
6. Linesight
Linesight — qurilish boshqaruvi va barqarorlik bo‘yicha maslahat xizmatlarini taklif etadi.
Asosiy Xususiyatlar
- BREEAM talablarini byudjet va jadval bilan muvofiqlashtirish
- Qurilish bosqichida sertifikatlashni qo‘llab-quvvatlash
- Amaliy va loyiha yo‘naltirilgan yondashuv
7. Mott MacDonald
Mott MacDonald — muhandislik va ekologik konsalting xizmatlari orqali BREEAM loyihalarini qo‘llab-quvvatlaydi.
Asosiy Xususiyatlar
- Energiya va barqarorlik tahlillari
- BREEAM’ni murakkab muhandislik loyihalariga integratsiya qilish
- Xalqaro standartlarga mos hujjatlashtirish
BREEAM Konsalting Firmasini Tanlashda Muhim Omillar
O‘zbekistonda BREEAM konsalting firmasini tanlashda quyidagi jihatlar muhim hisoblanadi:
- BREEAM Assessor va AP mutaxassislarining mavjudligi
- Yevropa va xalqaro loyihalarda real tajriba
- Mahalliy sharoitlarni BREEAM talablari bilan uyg‘unlashtirish qobiliyati
- Hujjatlashtirish va baholash jarayonini boshqarish tajribasi
- Xalqaro investorlar bilan ishlash tajribasi
Xulosa
Ushbu maqolada O‘zbekistonda faol yoki mintaqaviy xizmat ko‘rsatuvchi yetti ta BREEAM konsalting firmasi ko‘rib chiqildi:
- ERKE Consultancy,
- ARUP,
- WSP Global,
- Ramboll,
- AtkinsRéalis,
- Linesight va
- Mott MacDonald.
Ushbu kompaniyalar BREEAM sertifikatsiyasiga turlicha yondashuvlarni taklif etadi — ayrimlari to‘liq sertifikatlash xizmatlariga ixtisoslashgan bo‘lsa, boshqalari BREEAM’ni muhandislik va loyiha boshqaruvi bilan integratsiyalaydi. ERKE Consultancy esa xalqaro BREEAM tajribasi va ichki sertifikatlangan mutaxassislari bilan ajralib turadi. Yakuniy tanlov loyiha turi, sertifikat maqsadi va texnik murakkablikka bog‘liq.
