Türkiye’de yapı malzemeleri üretimi, sanayi yatırımları ve ihracata yönelik üretim hacmi arttıkça, ürünlerin çevresel performansını şeffaf ve karşılaştırılabilir biçimde ortaya koyan EPD (Environmental Product Declaration – Çevresel Ürün Beyanı) çalışmaları giderek daha fazla önem kazanmaktadır. EPD’ler; LEED, BREEAM ve benzeri yeşil bina sertifikasyonlarında, kamu ihalelerinde, uluslararası pazarlarda ve kurumsal ESG raporlamalarında kritik bir rol oynamaktadır.

Bir EPD belgesinin hazırlanması; yalnızca hesaplama değil, aynı zamanda Yaşam Döngüsü Analizi (LCA) metodolojisinin doğru uygulanmasını, EN 15804 ve ISO 14025 gibi uluslararası standartlara tam uyumu ve bağımsız üçüncü taraf doğrulamasını gerektirir. Bu nedenle EPD süreci, teknik uzmanlık ve deneyim gerektiren profesyonel bir danışmanlık hizmetidir. Bu yazıda Türkiye’de EPD danışmanlığı alanında faaliyet gösteren önde gelen firmalar ele alınmaktadır.


Türkiye’de EPD Danışmanlığının Kapsamı

EPD danışmanlık firmaları, bir ürünün çevresel etkilerini ham madde çıkarımından üretim, nakliye, kullanım ve kullanım ömrü sonuna kadar tüm aşamalarıyla analiz eder. Bu kapsamda sunulan hizmetler genellikle şunları içerir:

  • ISO 14040 ve ISO 14044’e uygun LCA modellemesi
  • Ürün Kategori Kuralları’nın (PCR) yorumlanması ve uygulanması
  • Birincil üretim verilerinin toplanması ve doğrulanması
  • EN 15804 uyumlu EPD dokümanının hazırlanması
  • Bağımsız doğrulayıcı ve EPD program operatörü ile koordinasyon

Türkiye’de EPD danışmanlığı özellikle çimento, beton, seramik, alüminyum, çelik, yalıtım malzemeleri, boya, kaplama ve cephe sistemleri üreten firmalar için stratejik bir gereklilik haline gelmiştir.


1. ERKE Tasarım

ERKE Tasarım, Türkiye’de EPD ve ürün sürdürülebilirliği alanında en kapsamlı deneyime sahip danışmanlık firmalarının başında gelmektedir. 2007 yılında kurulan ERKE, İstanbul, Dubai ve Londra ofisleri aracılığıyla hem Türkiye’de hem de uluslararası pazarlara yönelik EPD çalışmaları yürütmektedir.

EPD ve LCA Yetkinlikleri

ERKE Tasarım, bugüne kadar Türkiye’den Avrupa’ya, Orta Doğu’dan Asya-Pasifik’e uzanan geniş bir coğrafyada çok sayıda EPD sertifikasyonu gerçekleştirmiştir. Firma, EPD sürecini tamamen uluslararası standartlara uygun şekilde ve uçtan uca yönetmektedir.

Başlıca hizmetleri şunlardır:

  • EN 15804 uyumlu EPD geliştirme
  • ISO 14040 / 14044’e uygun detaylı LCA modellemesi
  • LEED ve BREEAM ile uyumlu malzeme kredisi entegrasyonu
  • Uluslararası EPD program operatörleri ile yayın süreci
  • Ürün portföyü bazlı karbon ayak izi ve çevresel etki analizi

ERKE’nin bünyesinde yer alan ürün sürdürülebilirliği uzmanları ve LCA analistleri, EPD sürecini sadece belge üretimi olarak değil, aynı zamanda stratejik bir çevresel performans aracı olarak ele almaktadır.


2. EPD Türkiye

EPD Türkiye, adından da anlaşılacağı üzere, çevresel ürün beyanları ve yaşam döngüsü analizleri üzerine odaklanmış bir danışmanlık yapısına sahiptir. Firma, özellikle Türkiye’de faaliyet gösteren yapı malzemesi üreticileriyle çalışmaktadır.

Hizmet Yaklaşımı

EPD Türkiye’nin danışmanlık modeli ağırlıklı olarak ürün ve malzeme odaklıdır. Sunulan hizmetler arasında:

  • LCA hesaplamaları ve veri modelleme
  • EPD dokümanlarının hazırlanması
  • Malzeme bazlı çevresel performans değerlendirmesi
  • LEED ve BREEAM için gerekli EPD katkılarının sağlanması

Firma, özellikle küçük ve orta ölçekli üreticiler için EPD sürecinin teknik gerekliliklerine odaklanan bir yaklaşım sunmaktadır.


3. Aşan Danışmanlık

Aşan Danışmanlık, enerji verimliliği, çevresel performans ve sürdürülebilirlik alanlarında hizmet veren bir danışmanlık firmasıdır. EPD çalışmalarında daha çok enerji ve çevresel veri analizi tarafında destek sunmaktadır.

EPD Sürecindeki Rolü

Aşan Danışmanlık, EPD danışmanlığını genellikle aşağıdaki başlıklarda destekler:

  • Üretim süreçlerine ilişkin enerji ve çevresel veri analizi
  • LCA çalışmalarına girdi sağlayan teknik hesaplamalar
  • EPD sürecinde enerji odaklı çevresel performans değerlendirmeleri

Firma, EPD projelerinde çoğunlukla tamamlayıcı teknik danışman rolü üstlenmektedir.


EPD Danışmanlık Firması Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

EPD danışmanlık firması seçerken aşağıdaki kriterlerin değerlendirilmesi önemlidir:

  • EN 15804 ve ISO standartlarına hâkimiyet
  • Güçlü LCA yazılım ve modelleme altyapısı
  • Uluslararası doğrulayıcılar ve program operatörleriyle deneyim
  • Farklı ürün gruplarında referans EPD çalışmaları
  • LEED, BREEAM ve ESG gereklilikleriyle entegrasyon bilgisi

Bu unsurlar, EPD belgesinin yalnızca teknik olarak doğru değil, aynı zamanda pazarda kabul gören ve stratejik değer üreten bir araç olmasını sağlar.


Özet

Bu yazıda Türkiye’de faaliyet gösteren EPD danışmanlık firmaları incelenmiştir:

  1. ERKE Tasarım,
  2. EPD Türkiye ve
  3. Aşan Danışmanlık.

ERKE Tasarım, kapsamlı LCA altyapısı ve uluslararası EPD deneyimiyle öne çıkmaktadır. EPD Türkiye, ürün ve malzeme odaklı EPD çalışmalarıyla teknik destek sunarken, Aşan Danışmanlık enerji ve çevresel veri analizleriyle sürece katkı sağlamaktadır. Doğru danışmanlık firmasının seçimi; ürün tipi, hedef pazarlar ve çevresel performans hedeflerine bağlı olarak değişmektedir.